lek. wet. Łukasz Jasiński
Lecznica Weterynaryjna w Czaplinku

Postanowiłem napisać krótki tekst na temat warunków utrzymania zwierząt, ponieważ jako lekarz weterynarii spotykam się praktycznie codziennie z bardzo różnym podejściem do tej sprawy ze strony hodowców.

Ogrodzenie

Niezależnie od tego, jaką rasę bydła postanowi wybrać przyszły hodowca, na samym początku powinien zająć się miejscem, w którym zwierzęta będą utrzymywane. Niestety, najczęściej zastaję sytuację, w której zwierzęta zakupione do nowego gospodarstwa są wypuszczone wprost na pastwisko (ogrodzone różnie), na którym znajduje się ewentualnie jakieś zadaszenie. Jeżeli ogrodzenie nie jest naprawdę solidne, zwierzęta uciekają i to często na znaczne odległości i długo przebywają poza terenem należącym do właściciela. Często powodują całą masę szkód w okolicznych gospodarstwach. W takich przypadkach właściciel bydła zgłasza się do mnie o pomoc w pochwyceniu swoich zwierząt i o ich poskromienie przed wykonaniem podstawowych czynności, takich jak transport czy kolczykowanie. Właściwie jedynym sposobem jest wtedy podawanie środków narkotycznych na odległość (strzelanie z broni pneumatycznej ze specjalnych strzykawek z lotką). Są to często czynności zabierające dużo czasu i znacznie podnoszące koszty usługi.

Przepędy i poskromy

Kolejnym ważnym elementem są urządzenia, takie jak przepędy i poskromy. Bydło mięsne prawie nigdy nie jest tak przyzwyczajone do bezpośredniej bliskości człowieka jak bydło mleczne, które jest najczęściej dwukrotnie dojone w ciągu doby i fakt jego krępowania, wiązania i dotykania nie jest dla niego czymś nadzwyczajnym i stresującym. Prawie każda czynność wykonywana przy bydle mięsnym wymaga zapewnienia sobie bezpieczeństwa. Dla przykładu zakolczykowanie nowonarodzonego cielęcia jest praktycznie niemożliwe bez odizolowania go od matki, ponieważ ta broni go. Bywa przy tym tak agresywna, że znane są przypadki poważnych uszkodzeń ciała osób wykonujących takie zabiegi bez odpowiedniego zabezpieczenia się. Przepęd i poskrom to absolutne minimum do wykonania przed przywiezieniem zwierząt do gospodarstwa. Bydło zaczyna poznawać nowe miejsce, w którym wspomniane urządzenia już się znajdują i później nie będą dla niego czymś nowym. Wszelkie czynności lekarsko-weterynaryjne i zootechniczne są możliwe do wykonania dzięki solidnemu przygotowaniu odpowiednio długiego, zwężającego się w kierunku poskromu przepędu. Sam poskrom nie musi być najdroższym zakupionym urządzeniem. Można go wykonać samemu z materiałów takich jak drewno odpowiedniej jakości lub stal. Dobrze jest to miejsce zadaszyć. Pozwoli to na pracę w prawie każdych warunkach pogodowych.

Badania obowiązkowe

Takie przygotowanie gospodarstwa pozwoli na oszczędność czasu i energii, a co najważniejsze, na bezpieczną pracę przy stadzie. Wszystkie stada bydła w Polsce muszą być obowiązkowo badane w kierunku gruźlicy bydła, białaczki bydła i brucelozy bydła. Przepisy dotyczące tego badania nakazują właścicielowi zwierząt przedstawienie wszystkich sztuk urzędowemu lekarzowi weterynarii do badania. Jest to niemożliwe przy braku podstawowych urządzeń do unieruchomienia zwierząt.

Stały nadzór lekarza weterynarii

Dodatkowo wspomnieć należy, iż prawidłowo prowadzone stado bydła mięsnego powinno być pod stałą kontrolą lekarza weterynarii. Kontrola rozrodu, odrobaczanie, szczepienia, leczenie, pomoc porodowa czy zabiegi chirurgiczne są uciążliwe bądź niemożliwe do wykonania przy stadzie stojącym po prostu na polu.

Przykład trudnej sytuacji

Najgorsza sytuacja, jaką osobiście sobie przypominam, to próba wyłapania na polu krowy z poporodowym wypadnięciem macicy. Nie dość, że sama była w tragicznej sytuacji, to jeszcze miała ochotę roznieść na rogach hodowcę, pomocników i mnie. Gdybyśmy mieli do dyspozycji przepęd i poskrom sytuacja byłaby zupełnie inna, a przede wszystkim dużo bezpieczniejsza.